paweł dunin-wąsowicz

"tobół" - wyjaśnienia


 

POECI ŚLĄSCY
Śląska grupa poetycka Na dziko gromadząca poetów urodzonych głównie w latach 70. (Maciej Melecki, Krzysztof Siwczyk, Grzegorz Olszański, Bartłomiej Majzel, Wojciech Kuczok) uważana jest za epigońską wobec poetów-personistów (zwanych także o'harystami - od amerykańskiego poety Franka O'Hary) wylansowanych przez bruLion (Świetlicki, Podsiadło). Poeci śląscy lansują tzw. poezję życia, prywatności. Taką właśnie poezję, zamiast poezji "zaangażowanej" postulował Świetlicki w słynnym wierszu Dla Jana Polkowskiego (1988). Różnica polega na tym, że z opisu egzystencji w wierszach poetów śląskich nie wynika nic oprócz dojmującego poczucia nudy (Jarosław Klejnocki nazwał ich twórczość zbiorczo banalizmem eligijnym). Nie przeszkadza to poetom śląskim robić wrażenia, że to właśnie oni reprezentują najmłodszą poezję polską i pojawiać się grupowo na wszelkich poetyckich imprezach. Jeden z wybitniejszych poetów krakowskich miał powiedzieć, że gdy widzi więcej niż jednego poetę śląskiego, otwiera mu się nóż w kieszeni.

KLUB KULTURALNY
Knajpa w piwnicy przy ul. Szewskiej w Krakowie. [Autochtoni uwielbiają spędzać tam swój wolny czas i pieszczotliwie nazywają to miejsce KK, Warszawiacy mają awersję do tej knajpy, uważają, że wystrój wnętrz jest obciachowy, gromadzą się tam komórkowcy, zaś temperatura powietrza przyczyniła się do nadania KK ksywki lodówa. Bezspornym faktem jest natomiast to, iż jest to jedyna wyraźna powierzchnia styku między Krakowem literackim i Krakowem artystycznym.] (przyp. red.)

ANDRZEJ SOSNOWSKI
Ur. 1959, warszawski poeta (ostatnio wydał tom Stancje), tłumacz poezji amerykańskiej, redaktor Lietaratury na Świecie. Przez talmudycznie nastawionych młodych polonistów uznawany za najwybitniejszego poetę pokolenia bruLionu (chociaż nigdy w nim nie drukował). Zwolennik neoparnasistowskiej poezji hermetycznej, nota bene odwołującej się również do amerykańskiej pop kultury. 25 lutego 1998 r. Sosnowski wsiadł w nocy po pijaku do pociągu i nieświadomie przyjechał do Krakowa. Swoje wrażenia opisał potem w nr 4/98 miesięcznika Odra gdzie prowadzi felieton pod pseudonimem SOAP.

BARAN MARCIN
Ur. 1963 r. w Krakowie, poeta, krytyk, dziennikarz Radia Kraków. Do 1990 r. współredaktor "bruLionu". Wydał cztery tomy wierszy: Pomieszanie, Sosnowiec jest jak kobieta, Zabiegi miłosne, Sprzeczne fragmenty. W jego umiejscowionej gdzieś pomiędzy Nową Falą a o'haryzmem poezji są zarówno inklinacje klasyczne, metafizyka, miłość, życie, śmierć, jak kolokwializmy a nawet wręcz wulgaryzmy. Świat w wierszach Barana praktycznie nie wychyla się poza Kraków. Pięknie jak mało kto pisze o kobietach, które w jego wierszach urastają do symbolu nieprzemijalności. Działalność krytyczną uprawiał na łamach "Ex Librisu" (był ponadto etatowym konferansjerem festiwalu Warszawa Pisarzy), a po jego upadku - w dodatku książkowym dziennika "Życie", gdzie ma stały felieton. Niszczyciel Wojciecha Wencla (w "Czasie Kultury"). Współautor (razem z Marcinami Świetlickim i Sendeckim) kultowego Wiersza wspólnego (półfinałowego) zwanego powszechnie ni chuja idei (bruLion nr 21-22, antologia Macie swoich poetów).

MONIKA (GÓRALEWSKA)
Dziennikarka TV Wisła, konkubina Marcina Świetlickiego, matka jego syna Maćka.

BEATNICY
Nowojorska subkultura artystyczna z końca lat 50. Odpowiednik francuskich egzystencjalistów, także ubierali się na czarno. Najsłynniejszy przedstawiciel w poezji - Allan Ginsberg. W prozie - Jack Kerouac.

BOB (ROBERT) HASS
Współcześny poeta amerykański, usilnie lansowany w Polsce przez Cz. Miłosza, pismo NaGłos a nawet młodego tłumacza i poetę Pawła Marcinkiewicza. Jak wynika z kontekstu, Świetlicki Hassa nie poważa.

STYCZEŃ PORA ŚMIERCI CHOINEK
Tytuł wiersza MŚ ze zbioru Zimne kraje (sprawdzić!!!) oraz piosenki Świetlików z płyty Ogród Koncentracyjny.

TADEUSZ PIÓRO
Ur. 1960. Poeta (ostatnio wydał Wiersze okolicznościowe), tłumacz, szef działu przekładów w PIW. Przyjaciel Andrzeja Sosnowskiego, przejął po nim jego byłą żonę. Mieszka w Warszawie.


ZWIS
Knajpa w Krakowie przy Rynku. Jak twierdzą krakowiacy - speluna dla podupadłych artychów.

KULTURALNO-SPOŁECZNO-KATOLICKA PRACA
Świetlicki pracuje jako korektor w Tygodniku Powszechnym.

WOJCIECH WENCEL
Ur. 1972. Gdański poeta (ostatnio wydał Odę na dzień św. Cecylii) neoklasycysta i neokonserwatysta, związany z Frondą. W 1995 r. Wencel w ankiecie Kresów (nr 21) nazwał Świetlickiego "pomysłodawcą szczególnej odmiany literatury dla młodzieży" a bohatera Zimnych krajów "chłopcem zbuntowanym, cynicznym, przeżartym pozą i wiecznie borykającym się z usterkami własnej osobowości" zaznaczając, że "Problemy Świetlickiego to problemy Mariuszów i Patryków z trzeciej klasy ogólniaków."
Wencel obudził drzemiące w Świetlickim zwierzę polemiczne. W kolejnej książce MŚ Trzecia połowa (Wydawnictwo a5, Poznań 1996) znalazł się wiersz Specyficzna odmiana literatury dla młodzieży, w którym MŚ zaproponował Wenclowi zamieszkanie w katedrze, w jakimś kącie.

KRZYSZTOF VARGA
Ur. 1968. Prozaik (powieści Chłopaki nie płaczą, Bildungsroman), krytyk, dziennikarz Gazety Wyborczej, współautor słownika krzysztof vargamłodoliterackiego Parnas bis oraz antologii Macie swoich poetów. Mieszka w Warszawie.
24 lutego 1998 Varga miał spotkanie autorskie w Kole Naukowym Polonistów UJ w krakowskim klubie Nora, przy okazji wydania zbioru opowiadań 45 pomysłów na powieść, za który właśnie dostał nagrodę Fundacji Kultury.

TOMASZ KUNZ
Ur. 1967 subtelny humanista, doktorant UJ, pracownik Wydawnictwa Literackiego, wielbiciel Andrzeja Stasiuka, poeta - jego wiersze drukował ostatnio Czas Kultury.

BRATKOWSCY
PIOTR BRATKOWSKI

Ur. 1955 poeta (Nauka strzelania), krytyk, publicysta Gazety Wyborczej. Mieszka w Warszawie. Bratkowski szczycił się kiedyś w druku, się, że w 1986 r. dostał od nieznanego mu człowieka (Świetlickiego) przesyłkę z wierszami, które go "powaliły swoim pięknem i odmiennością od tego jak się wówczas pisało". Bratkowski (który pisze skądinąd wiersze w podobnej manierze) wspomina, że nie udało się wówczas nimi zainteresować żadnemu z zaprzyjaźnionych pism - od Powściągliwości i Pracy po bruLion. Nie jest tu do końca prawdomówny - w 1987 albo 88 r. Bratkowskiemu udało się umieścić wiersz MŚ Van Morrison, Jim Morrison, Patti Smith, Jimi Hendrix się drą (luźny przekład słynnej Glorii grupy Them) w rockowym piśmie Non Stop, gdzie Bratkowski redagował rubrykę Puk, puk poświęconą poezji rocka. Nota bene Piotr Bratkowski pojawił się już w wierszach MŚ (Polska) a młodszy syn Piotra B. dostał na imię Marcin.
MARTA BRATKOWSKA żona Piotra, również dziennikarka Gazety Wyborczej.
Świetlicki w Warszawie często nocuje u Bratkowskich i pije z nimi wódkę.

GRZEGORZ DYDUCH
Ur. 1969 - basista i główny kompozytor grupy Świetliki, lekarz, pracownik Wydziału Medycznego UJ - tzw. zimny chirurg - zajmuje się krojeniem trupów i uczeniem studentów jak to się robi.

PĘDZEL
Właśc. KOZIELSKI WOJCIECH - krakowski organizator koncertów rockowych

OCALONY

Odwołanie do wiersza "Ocalony" Tadeusza Różewicza

DZIEŃ DOBRY
Aluzje z snem odnoszą się do wiersza MŚ Pogo z tomu 37 wierszy o wódce i papierosach, gdzie poeta również opisywał jakie to przyśniły mu się koszmary.

POZNAŃSKIM
Świetlicki był na początku 1998 r. w Poznaniu, aby w studiu Czad w Swarzędzu nagrać z grupą Pidżama Porno piosenkę Gloria ze wspólnym tekstem własnym (Van Morrison, Jim Morrison, Patti Smith, Jimi Hendrix się drą ) i Grabaża.

ŚWIETLICKI MARCIN
Ur. 1961. Studiował polonistykę na UJ, ale nie skończył, w związku z czym trafił na 2 lata do wojska, gdzie dosłużył się w artylerii stopnia bombardiera. Pracuje jako korektor w redakcji Tygodnika Powszechnego, w związku z czym jest najsłynniejszym korektorem w Polsce. Ubiera się w egzystencjalną czerń (t-shirty sprane niemal do białości), nosi wojskowy chlebak, preferuje gatunkowe wódki i mocne papierosy.marcin świetlicki Mówiący o Świetlickim dzielą się na tych, którzy uważają, że poeta zyskał popularność dzięki występom ze Świetlikami oraz tych, którzy widzą popularność Świetlików w popularności wokalisty-poety. O Świetlickim powstają już prace magisterskie. Koncerty i spotkania autorskie ze Świetlickim gromadzą tłumy, czego dowodem było opuszczenie sali przez połowę publiczności Nocy Poetów drugiego festiwalu Warszawa Pisarzy, po ogłoszeniu, że Świetlicki nie przyjechał i nie wystąpi. Jest to jednak popularność niszowa - MŚ funkcjonuje jako idol tylko części humanistycznych studentów, dla przykładu na Andrzejkowej imprezie studentów ekonomii i zarządzania UW w 1997 r. Świetliki zostały wręcz wygwizdane, bo nie grały do tańca (byłem przy tym - przyp. PDW). Największy nakład jaki osiągnęła książka MŚ to 5 tysięcy egzemplarzy (Zimne kraje 2), płyt i kaset sprzedawało się cztery razy więcej. Wiosną 1998 r. Świetlicki przyjął główną rolę w filmie fabularnym reż. Wojciecha Smarzowskiego Małżowina. Niskobudżetowy obraz, utrzymany w poetyce Jarmuscha, ma opowiadać historię pisarskiej niemocy.
Szkic bibliograficzny (tomiki, remiksy, arkusze): Zimne kraje, Schizma, Zimne kraje 2, Trzecia połowa, 37 wierszy o wódce i papierosach, 20 niezapomnianych przebojów i 10 kultowych fotografii (foty Wilczyk), Zimne kraje 3, Stare chłopy prowadzą rowery na techno, Berlin. Nowa "ważna" i "oficjalna" książka poetycka Świetlickiego Pieśni profana ma ukazać się jesienią 1998 r. w wydawnictwie Czarne.
[Nota na temat Świetlickiego w słowniku "Parnas bis" zajęła 17.276 znaków]


PAWEŁ DUNIN-WĄSOWICZ
Ur. 1967 r. zacięty Warszawiak, największy awanturnik wśród żoliborskich punków. W rastrze mówi się na niego Pawik, w Machinie (gdzie jest redaktorem) - Dunio. Lider, gitarzysta i wokalista punkowych kapel Cukierki i Paul Pavique Movement. Właściciel wielu porozciąganych, brudnych, przepoconych i obficie podziurawionych podkoszulków. Rowerzysta. Twórca czołowego polskiego wydawnictwa młodoliterackiego Lampa i Iskra Boża, w którym ukazują się oprócz zbiorów wierszy, prozy i publicystyki antologie poezji (Macie swoich poetów) i słynny słownik literatury polskiej urodzonej po 1960 roku - Parnas bis, z którego Pawik zżynał jak potrafił pisząc dla nas komentarze do Tobołu. Jeżeli nakręci się do jakiejś roboty, to przywiera do komputera na całe tygodnie, a potem idzie prosto do drukarni. paviqNic go wtedy nie może powstrzymać. Również na scenie potrafi być zawzięty, a nawet agresywny - sam opisał w Parnasie historię jak wyrzucił z estrady Adama Wiedemanna, który chciał się spontanicznie przyłączyć do zespołu Cukier (mutacja Cukierków). Pracowitość Pawika i jego rozległe znajomości są przysłowiowe. Istotna uwaga dla redaktorów pism literackich i artystycznych: dobra opinia Pawika na temat waszego pisma zwiększa sprzedaż o około 35%.